İnsan Kaynakları Uygulamaları

İnsan Kaynakları Uygulamaları

23 Mart 2019 0 Yazar: Lider Atlası

İnsan kaynakları yönetimi (İKY) ilkeleri arasında verimlilik ilkesinden söz edilerek en az kaynağın kullanılarak en yüksek faydanın sağlanmaya çalışılması olarak açıklanmıştı. İKY’nin temel amacının da bu ilke çerçevesinde şekillendiğini ifade edebiliriz. İKY, Örgütsel amaçları gerçekleştirmek üzere insan kaynağından en uygun şekilde yararlanmayı amaçlar.  Bununla birlikte çalışanların, işlerinden ve örgütlerinden duydukları memnuniyetin yüksek düzeylerde tutulması da İKY’nin diğer bir önemli amacıdır. Bu amaçları gerçekleştirebilmek için İKY’nin izlemesi gereken çeşitli adımlar, uygulaması gereken çeşitli faaliyetler bulunmaktadır. Söz konusu faaliyetler planlanırken örgütün kendisi, yapısı, ekonomik ve sosyal çevresi, faaliyette bulunulan sektör ve benzeri pek çok unsurun dikkate alınması zorunludur. Aksi halde uygulanması istenen faaliyetler başarısızlıkla sonuçlanmakla kalmaz, çalışanlar arasında huzursuzluk, düşük motivasyon, üretim kaybı, yüksek işgören devri gibi örgüt için yıpratıcı olabilecek sonuçlarla karşılaşılmasına da neden olabilir.

Örgütün nitelikli iş gücüne sahip olması ve bu nitelikli iş gücünü örgüt içinde tutabilmesi, üretimde istenen düzeylere ulaşabilmesi, rakipler karşısında belirgin bir avantaj elde edebilmesi İKY kapsamında gerçekleştirilen bu faaliyetlerin başarısına bağlıdır. Örgüt açısından olduğu kadar çalışan açısından da bu faaliyetler önem taşımaktadır. Çalışanların kendilerini güven içerisinde hissetmeleri, isle ilgili olarak huzur duymaları ve yüksek motivasyonla çalışmalara katılmaları  yine bu faaliyetlerin başarıları ile doğru orantılıdır. İKY kapsamında hayata geçirilen bu faaliyetlere literatürde insan kaynakları uygulamaları, insan kaynakları fonksiyonları veya insan kaynakları işlevleri adı verilmektedir. 

İKY uygulamalarının önceliği, örgütsel performansın iyileştirilmesi ve erişilen performans düzeyinin korunmasıdır. İKY uygulamaları, örgütlerin ihtiyaç duyduğu yeteneklerin belirlenmesinden, işten ayrılma sonrasına kadar bir dizi iş ve işlemler şeklinde düşünülebilir. İKY uygulamalarının, başarılı olabilmesi başka bir ifade ile örgütsel amaçlara hizmet edebilmesi, bu uygulamaların uzman ve yetkin kişilerce planlanması ve uygulanmasına bağlıdır.  Bu konuda araştırmacıların uyarıları dikkate alınmalıdır. Bazı araştırmacıların bildirdiğine göre İKY uygulamalarının özensiz ve plansız bir şekilde göstermelik olarak uygulanmaya çalışılması yerine hiç uygulanmaması daha doğrudur. Bu açıdan bakıldığında İKY konusunda yetkin ve uzman kişilerin önemi daha belirgin hale gelmektedir.

Günümüzde iş dünyasında çok çeşitli İKY uygulamalarından söz edilebilse de bazı temel İKY uygulamaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • İnsan kaynakları planlaması (Human resources planning)
  • İş analizlerinin yapılması ve iş tanımlarının hazırlanması(Job analysis and job design)
  • Personel seçimi ve yerleştirme (Recruitment)
  • Eğitim ve geliştirme (Training and development)
  • Performans değerlendirme (Performance management)
  • Ücret yönetimi (Compensation and benefits)

İnsan kaynakları yönetimi gerektiği gibi önemsenmemekte ve pek çok işletmenin İKY felsefesinden uzak bir şekilde, klasik usüllerle çalışmaya  devam ettiği söylenebilir. Buna karşın bir çok örgütte yukarıda ifade edilen İKY uygulamaları ve daha fazlası profesyonel anlamda uygulanmaktadır. Bu örgütlerin, faaliyette bulundukları iş çevrelerinde önemli farklar oluşturabilmiş kurumsal örgütler olduğunu da ifade etmek gerekir.