Karizmatik Liderlik

Karizmatik Liderlik

18 Kasım 2019 0 Yazar: Lider Atlası

Son yıllarda sıklıkla karşılaştığımız karizma kelimesi cazibe, çekicilik, etkileyicilik gibi ifadelerle açıklanmaktadır. Karizma, Eski Yunanca’da “ilahi ilham yeteneği” ve “ilahi hediye” anlamlarında kullanılmaktaydı. Buna göre karizma, ilahi bir hediye olarak verilen bir yetenek biçiminde düşünülmüştür. Çağdaş Liderlik Yaklaşımları arasında yer alan Karizmatik Liderlik, kitleleri peşinden sürüklemeyi sağlayabilecek kadar güçlü bir bağ oluşturmayı vurgular.

Karizmatik liderlik yaklaşımında liderin, izleyiciler üzerinde çok güçlü bir etkisi söz konusudur. Öyle ki bazı araştırmacılar bu etkinin sonsuz, sınırsız olabileceğini ifade etmektedir. İzleyicilerin sorgusuz, sualsiz biçimde peşinden gittikleri karizmatik liderler bir takım özellikleri ile ön plana çıkmaktadır. Karizmatik liderlerin; zeki, etkileyici, güven telkin eden kişiler oldukları, yüksek düzeyde öz güvene ve ikna kabiliyetine sahip oldukları söylenebilir. Ayrıca karizmatik liderlerin değişime öncülük eden, vizyoner kişiler olduklarını da eklemek gerekir.

Bu ve benzeri özellikleri nedeniyle karizmatik liderlerin izinden gitmenin yüce bir anlamı olduğuna dair inanışlar gelişir. Dolayısıyla zaman içerisinde karizmatik liderlere atfedilen bir kutsiyet de söz konusudur. Karizmatik liderlerin doğa üstü özelliklere sahip olduğuna, herkesin başaramayacağı zor şeyleri kolaylıkla başarabileceklerine dair güçlü bir inanç da oluşabilir. “Şeyh uçmaz, mürit uçurur” sözü bu durumu açıklamada gösterilecek güzel bir örnektir. (Şeyh kelimesi Arapça’da “Lider” anlamına gelmektedir).

Karizmatik liderler özellikle savaş, afet gibi olağan dışı olaylar veya şiddetli kriz gibi durumlarda ne yapacağına karar vermekte güçlük çeken insanların birlik ve beraberlik duygusu ile bir araya getirilmeleri ve mevcut durumla başa çıkmalarını sağlayacak çarelerin geliştirilmesi sürecinde ortaya çıkarlar. Karizmatik liderler söz konusu zor şartlarla nasıl başa çıkılacağı konusunda alışılmışın dışında çözümler geliştirirler ve sıra dışı stratejiler uygularlar. Ayrıca bu yeni çözümlerin de izleyiciler tarafından kolayca benimsenmesini sağladıkları söylenebilir. İzleyiciler yaptıkları işin daha anlamlı olduğuna inanırlar ve grubun faaliyetlerine sundukları katkılar nedeniyle kendilerini daha önemli hissederler.

Karizmatik liderler, çevrelerindeki insanlara ilham verir ve onların hayranlığını kazanırlar. Onların duygularını, beklentilerini, ihtiyaçlarını çok iyi analiz edebilir ve tüm bunlara cevap verebilecek çareler önererek grubu bu çarelerin peşinden gitmeleri konusunda harekete geçirirler.

İşletme yönetimi açısından karizmatik liderlik özellikleri ile ön plana çıkan yöneticilerin; çalışanların iş performanslarını ve işten duydukları tatmini artırdıkları, örgütsel bağlılığı ve aidiyet duygusunu güçlendirdikleri söylenebilir.

Karizmatik liderlerin edindikleri ayrıcalıklı konumun nimetlerinden faydalanmak amacıyla zaman içerisinde ciddi olumsuzlukların yaşanmasına yol açacak biçimde grubun lidere duyduğu güveni ve inancı istismar edebileceklerine de dikkat çekmek gerekir. Daha sade bir ifade ile karizmatik liderler zaman içerisinde önemli sorunların kaynağı haline gelebilirler.