Lider – Yönetici Farkları

Lider - Yönetici Farkları
Lider – Yönetici Farkları

Liderlik konusunda pek çok farklı yaklaşımlar bulunduğunu görebiliriz. Bu yaklaşımların bazıları liderlik olgusunu sadece takipçiler üzerinde etki oluşturmak ya da sadece zor şartları yönetme konusunda beceri göstermek gibi dar bir alana hapsetmektedirler. Oysa liderlik günlük yaşantımızda sıklıkla karşılaştığımız ve çok farklı alanlarda gözlemlenebilen bir olgudur. Liderlik insanlar arasında etkileşimin bulunduğu hemen her yerde gözlemlenebilir dersek yanlış bir ifade kullanmış olmayız. Literatürde liderlik konusunun daha iyi anlaşılabilmesi için lider ve yönetici arasındaki ayrıma dikkat çekilmesi sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Gerçekten de liderliğin farklı özelliklerini kavrama açısından etkili bir yöntem olarak kabul edebileceğimiz bu karşılaştırma (yukarıda ifade ettiğimiz liderlikten beklentileri yüceleştiren veya sınırlandıran bu yaklaşımların etkisi ile) bazen oldukça ölçüsüz ifadeler içerebilmektedir. Tüm iyi ve güzel şeyler lidere, tüm kötü ve olumsuz şeyler ise yöneticilere yakıştırılmaktadır. Oysa bu yaklaşım liderlik ve yöneticilik olgularını gerektiği gibi anlamamızı güçleştirmektedir. Ölçünün sağlanabilmesi için liderlik ile ilgili birkaç hususun göz önünde bulundurulması gerekmektedir;

  1. Liderlik pozisyon veya konuma mutlak bağlı değildir: Herhangi bir işletmede veya kurumda yönetici pozisyonunda kişiler astlarını yönlendirerek bir bütün halinde örgütü yönetme işini gerçekleştirmektedirler. Bu yöneticiler şüphesiz çeşitli liderlik davranışlarını göstermek suretiyle astlarını idare etmektedirler. Ancak liderlik dediğimiz oldu belirli konum veya pozisyonlar ile sınırlı bir alanda gerçekleşmez. Liderlik yukarıda ifade edildiği insan gruplarının bulunduğu hemen her yerde gözlenen bir eylemdir, aksiyondur. Eşit yetki ve sorumluluğa sahip astlar arasında çeşitli nedenlerle bazı kişiler ön plana çıkarak kendi standartlarını koyabilmekte, kendisiyle eşit olmalarına rağmen diğer insanları bu standartlara göre uymaları yönünde harekete geçirebilmektedir. Bu nedenle liderliğin yöneticilikten daha geniş bir alana sahip olduğu görülebilmektedir.
  2. Lider her koşulda yenilikçi olmak zorunda değildir: Lider ve yönetici arasındaki farklılıklar açıklanırken liderin yenilikçi, yöneticinin ise mevcut düzenin devamını sağlamaya odaklandığı ifade edilebilmektedir. Oysa bu durum her zaman için geçerli bir ifade değildir. Resmi anlamda kurumu dönüştürmeye çalışan yönetici, astlar arasında buna direnç gösteren ve belirli bir lider etrafında toplanan bir grup ile karşı karşıya gelebilmektedir. İş dünyasında değişiklikler çoğunlukla dirençle karşılaşır. Değişimin öncüsü örgütün yöneticisi olabilirken bu değişime direnen grupta da bir kişinin liderlik davranışı geliştirmesi ve lider olarak öne çıkması son derece doğaldır. Astlar değişime en çok direnen, buna en çok karşı çıkan birinin etrafında toplanarak güvende olacaklarını düşünebilmektedirler. Dolayısıyla liderlik mevcut düzeni korumak ve değişime, yenilikçiliğe karşı çıkmak amacı taşıyan gruplarda da ortaya çıkabilmektedir.
  3. Lider her koşulda takipçileri için en iyisini isteyen biri değildir: İş dünyasında pek çok örnek lider olarak öne çıkan kişilerin, takipçilerin ya da grubun menfaatinden çok kendi çıkarlarına odaklandıklarını göstermektedir. Takipçileri kendi çıkarlarına ulaşmada bir araç olarak gören liderler, takipçilerin çıkarları doğrultusunda harekete geçmeyi gereksiz görebilmektedir. Liderlik sürecini başarı ile idare edebilmelerine karşın nihayetinde takipçilerin hüsrana uğramaları muhtemel bir durumdur.

Bu ve daha pek çok konuda liderlik hakkında sarf edilen ifadelerin dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Liderlik şüphesiz ki grubun başarısı için kilit rol oynamaktadır ancak lider olarak ön plana çıkan kişilerin her zaman olumlu şekilde açıklanmaya çalışılması gerçeklerden uzak kalmak demektir.

Literatürde yaygın olarak ifade edilen lider – yönetici farklılıkları aşağıdaki tabloda görülebilir

Yönetici Lider
İdarecidir Yenilikçidir
Sistem odaklıdır Birey odaklıdır
Düzeni koruyucudur Düzeni geliştiricidir
Denetime önem verir Güven temelinde hareket eder
Uzun bakış açısı Kısa bakış açısı
Mevcut düzeni kabul eder Mevcut düzeni sorgular
Normlara uygun şekilde hareket eder Normları aşabilir
İşi doğru yapandır Doğru iş yapandır

Bu açıklamalar çoğaltılabilir. Liderlik konusunu doğru bir biçimde anlayabilmek için kişiye değil sürece odaklanılması gerektiği ileri sürülmektedir. Kişiye indirgenen liderlik açıklamaları koşulların değişmesi ile geçerliliğini yitirme ihtimali ile karşılaşabilir.

Düşünceni paylaş!

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.