Yönetim Fonksiyonları

Yönetim Fonksiyonları

20 Ocak 2020 0 Yazar: Lider Atlası

Yönetimin ne olduğu açıklanırken üzerinde durulması gereken en önemli konulardan biri de yönetim fonksiyonlarıdır. Yönetim fonksiyonlarının tam olarak anlaşılması yönetici konumundaki kişilere, yaptıkları işlerle ilgili daha isabetli değerlendirmelerde bulunma imkanı sunar. Dolayısıyla liderlik becerilerini geliştirmek isteyen kişilerin yönetim sürecinde yer alan aşamaları bilmeleri gerekir.

Fransız Mühendis ve Yönetim Süreci yaklaşımının kurucusu Henry Fayol tarafından kavramsallaştırılan yönetim fonksiyonları en çok bilinen şekliyle;

  • Planlama,
  • Örgütleme,
  • Yöneltme,
  • Koordine etme,
  • Denetleme

olarak beş başlık altında inceleniyordu. Çağdaş yaklaşımlar koordinasyon işlevini, diğer işlevlerle uyumun sağlanması olarak düşünülebileceğini ve ayrı bir fonksiyon olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürmektedir. Başka bir görüş de koordinasyon fonksiyonunun, denetim fonksiyonu altında düşünülmesi gerektiğini savunmaktadır.

Yönetim fonksiyonları, yönetim süreci kapsamında izlenmesi gereken adımlar veya birbirinden bağımsız düşünülemeyecek aşamalar olarak açıklanabilir. Her bir aşamada yönetim için kritik görevlerin tamamlanması söz konusudur. Bu nedenle söz konusu aşamaların herhangi birinde başarısızlık gösterilmesi bir bütün olarak yönetimin başarısızlığı olarak değerlendirilir. Dolayısıyla başarılı bir yönetici olmanın püf noktalarından birisi yönetim sürecinde yer alan bu aşamaların her birisi hakkında yeterli düzeyde bilgi sahibi olmaktır.

Günlük yaşantıda planlamadan, denetlemeden, sevk ve idareden kaynaklı sayısız problemle karşılaşılmakta ve bunlar düşünüldüğünde insanlara adeta içinden çıkılmaz sorunlar gibi gözükmektedir. Oysa tüm kronik sorunların oldukça pratik çözümleri bulunmaktadır. Yeter ki yönetici konumundaki kişiler yönetim süreci kapsamındaki aşamalarda gerekli özeni göstersinler.

Bazen oldukça güzel düşüncelerin, özenle hazırlanmış bir plandan yoksun bir şekilde hayata geçirilmeye çalışıldığına tanık oluruz. Ya da özenle hazırlanmış bir plan olsa bile bunun uygulama aşamasında çeşitli aksaklıklar ortaya çıkar ve plan tam olarak uygulanamaz. Hatta denetim aşamasında, bazı temel sorunlar nedeniyle planın uygulanmasında hatalı ve aksayan yönlerinin olup olmadığı bile öğrenilemez. Üstelik müşterilerden geri bildirim sağlanması konusunda bir mekanizma da yoksa hataların ve aksaklıkların öğrenilebilmesi ancak şans eseri olabilir. Sonuçta insanlar bazen plansızlıktan bazen denetimin yetersiz olduğundan veya hiç olmadığından yakınırlar.

Bu sebeple işletmenin veya kurumun başarısı söz konusu iken yönetim sürecindeki bu aşamaları birbirinden kopuk olarak düşünemeyiz. Bunlar bir zinciri oluşturan halkalar gibidir ve her bir aşamadaki başarı diğer aşamaların başarısı ile doğrudan bağlantılıdır.

Esasında yönetici kavramını açıklarken yönetim sürecindeki bu aşamaları yerine getiren kişidir denilebilir. Bu düşünceden hareketle yönetim fonksiyonları dikkate alınarak yapılan yönetici tanımına ulaşmak için Yönetici ve Yönetici Rolleri sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Gelecek bölümlerde ayrıntılı olarak açıklanacak olan yönetim fonksiyonlarını burada kısaca tanıtmak gerekirse;

Planlama Fonksiyonu; belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere tüm kaynakların verimlilik ve etkililik prensipleri çerçevesinde kullanımına yönelik hareket tarzının belirlenmesidir.

Örgütleme (Organize etme – Teşkilatlanma) Fonksiyonu; hazırlanan plan doğrultusunda kimlerin harekete geçeceği, kimlerin hangi işleri yapmakla yükümlü oldukları, çalışanlar arasında iletişimin yönü ve şeklinin ayrıca yetki ve sorumlulukların belirlenmesidir.

Yöneltme (Yürütme – Kumanda Etme) Fonksiyonu; planı gerçeğe dönüştürmek üzere oluşturulan teşkilatın (örgüt) harekete geçirilmesidir. Bu aşamada yöneticilerin liderlik özellikleri daha çok ön plana çıkarak üyelerin motivasyonlarının yüksek tutulmasına çalışılır.

Koordinasyon (Eşgüdümün Sağlanması) Fonksiyonu; Örgütün elemanları arasında zaman içerisinde uyumsuzluk, iletişim kopukluğu gibi hayati sorunlar baş gösterebilir. Özellikle belirli bir büyüklüğe ulaşmış örgütler için birimler ve üyeler arasında uyumun kendi başına sürdürülmesi düşünülemez. Bu sebeple koordinasyonun sağlanması gerekmektedir.

Denetim (Kontrol) Fonksiyonu; planlanan durum ile gerçekleşen durum arasındaki açıklığın boyutlarının ve nedenlerinin belirlenmesidir. Planın başarısı veya başarısızlığı denetim sonucunda belirlenmiş olur.

Konuyla ilgili diğer içerikleri incelemek için Yönetim ve Liderlik kategorilerinde yer alan yazıları inceleyebilirsiniz.